Trening zachowania moralnego – sytuacje problemowe pomocne w kształceniu rozumowania moralnego

Sytuacja problemowa Leszka
Leszek ma 20 lat i zajmuje się trenowaniem drużyny piłkarskiej złożonej z 12-14-letnich chłopców. Zajmuje się też wyszukiwaniem nowych talentów wśród uczniów szkół podstawowych.
Pewnego dnia trafił do szkoły, gdzie przedstawiono mu trzech najzdolniejszych piłkarzy. W jednym z nich Leszek rozpoznał chłopaka, który rok temu ciężko pobił jego młodszego brata, gdy ten nie chciał pożyczyć roweru chłopakom, którzy zaczepili go w parku. Jednocześnie nauczyciel mówi Leszkowi, że chłopak ten (Wojtek) jest najzdolniejszy z całej trójki i gdy dostanie się w ręce dobrego trenera, może wyrosnąć na gwiazdę futbolu.

Jaki problem ma Leszek?
Jaki problem ma Wojtek?

1. Czy ludzie powinni mścić się na tych, którzy zrobili coś złego?
              zawsze     czasem   nigdy     nie mam zdania
2. Czy Leszek powinien przyjąć Wojtka do drużyny i traktować go tak samo jak innych?
3. Co mógłby zrobić Leszek, żeby lepiej czuć się w tej sytuacji?
4. Co mógłby zrobić Wojtek, żeby lepiej czuć się w tej sytuacji?

O jakich ważnych sprawach (wartościach) jest mowa w tym opowiadaniu?

Sytuacja problemowa Piotrka
    Piotrek przygotowywał się bardzo pilnie do klasówki z matematyki. Miała ona decydować jego ocenie semestralnej. Wiedział o tym, że dla jego dobrego kolegi Sławka jest ona również bardzo ważna, gdyż na semestr groziła mu jedynka. W trakcie klasówki Sławek przesłał do Piotrka kulkę papieru z błaganiem o podanie rozwiązania dwóch zadań, których nie umiał rozwiązać i mógłby nie zaliczyć pracy. Piotrek przepisał i przesłał mu rozwiązania. Niestety zajęło mu to tyle czasu, że nie zdążył rozwiązać wszystkich swoich zadań i w efekcie nie poprawił swojej oceny. 


Jaki problem miał Piotrek?
Jaki problem miał Sławek?


1. Czy Piotrek mógłby zrobić coś innego, żeby pomóc koledze?
2. Czy należy pozwalać kolegom na ściąganie od nas?
          tak        nie     nie mam zdania
3. Czy ważne jest, aby pomagać kolegom bez względu na okoliczności?
          tak        nie     nie mam zdania
4. Dlaczego nauczyciele nie pozwalają uczniom na ściąganie?
O jakich ważnych sprawach (wartościach) jest mowa w tym opowiadaniu?
Sytuacja problemowa Ani i Kasi
Ania i Kasia znalazły na schodach portfel z dużą sumą pieniędzy. Jest w nim wizytówka sąsiada, o którym wiedzą, że jest bogatym człowiekiem. Mama Ani jest chora, a jej rodzice są niezamożni. Nie stać ich nawet na wykupienie wszystkich potrzebnych lekarstw dla mamy. 


Jaki problem mają Ania i Kasia?
Jaki problem ma sąsiad?


1. Co powinny zrobić dziewczynki?
oddać portfel   zatrzymać portfel  nie mogę się zdecydować   inne rozwiązanie (jakie)
2. Czy dziewczynki mogłby pomóc Ani, jednocześnie oddając portfel?
    tak                                nie                                nie mam zdania
3. Czy uważasz, że są sytuacje, gdy kradzież może być usprawiedliwiona?
    tak                                nie                                nie ma zdania
4. Dlaczego wielu ludzi uważa, że nie należy kraść?


O jakich ważnych sprawach (wartościach) jest mowa w tym opowiadaniu?


Sytuacja problemowa Jana i Darka
Jan i Darek są przyjaciółmi ze szkoły średniej. Zbliżają się urodziny Jana. Wspomniał on Darkowi, że bardzo chciałby mieć odtwarzacz samochodowy i słuchać muzyki podczas jazdy. Darek kradnie radio z jednego z samochodów stojących na szkolnym parkingu i daje je Janowi na urodziny. Jan jest mu bardzo wdzięczny, nie zdaje sobie sprawy, że sprzęt jest kradziony. 

Następnego dnia Jan spotyka Staszka, znajomego ze szkoły. Jan wie, że Staszek ma odtwarzacz samochodowy i zna się na elektronice. Prosi więc go o pomoc przy zainstalowaniu sprzętu.

 — Oczywiście. — odpowiada Staszek.
– Co się stało, wyglądasz na zmartwionego? – Jan pyta Staszka
– A, zostałem okradziony.
– O rany, co zabrali?
– Mój odtwarzacz samochodowy. — Staszek zaczyna opisywać skradziony sprzęt.

Później Jan zaczyna zastanawiać się nad tym dziwnym zbiegiem okoliczności: ktoś kradnie Staszkowi radio, a w tym samym czasie on dostaje podobne w prezencie od Darka. Jan zaczyna coś podejrzewać i dzwoni do Darka. Darek przyznaje się do kradzieży i okazuje się, że samochód z którego zabrał sprzęt należy do Staszka.
Za chwilę Staszek ma odwiedzić Jana i zainstalować radio. Zapewne rozpozna sprzęt jako swój. Właśnie dzwoni do drzwi domu Jana…

Co powinien zrobić Jan?

1. Czy Jan powinien powiedzieć Staszkowi, że Darek ukradł mu sprzęt?
powinien powiedzieć / nie powinien powiedzieć / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno)

2. Czy Darek jest dobrym przyjacielem? Czy Jan będzie w stanie zaufać Darkowi, że go Me okradnie? tak, może ufać / nie, nie może ufać / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno)

3. Darek ukradł radio aby dać je w prezencie urodzinowym Janowi. Czy ten fakt usprawiedliwia dokonaną przez Darka kradzież?
tak, to jest w porządku / nie, to nie jest w porządku / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno)

4. A co jeśli Darek nie ukradł radia z samochodu Staszka, ale z auta innego, obcego człowieka? Czy wtedy fakt, że Darek ukradł radio aby dać je w prezencie urodzinowym Janowi miałby znaczenie, czy byłoby to w porządku? 

tak, to byłoby w porządku / nie, to nie byłoby w porządku / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno)

O jakich ważnych sprawach (wartościach) jest mowa w tym opowiadaniu?



Sytuacja problemowa Tomka
Tomek i jego przyjaciel Piotr robią zakupy w sklepie muzycznym. Tomek przywiózł ich do sklepu. Piotr bierze jedną ze swych ulubionych płyt i chowa do plecaka. Daje znać Tomkowi, żeby szedł za nim, ale Tomek nie widzi. Chwilę później ochroniarz i właściciel sklepu podchodzą do Tomka. Właściciel mówi do ochroniarza: – „To jeden z tych, którzy kradli płyty kompaktowe!”. Ochroniarz sprawdza plecak Tomka, ale nie znajduje płyty. — „OK., Jesteś czysty, ale jak nazywa się chłopak, który był z tobą?” — pyta ochroniarz. Właściciel sklepu mówi: – „Niemal zbankrutowałem przez te kradzieże, nie mogę pozwolić mu odejść!”

Co powinien zrobić lub powiedzieć Tomek?

I. Czy Tomek powinien zachować milczenie i odmówić podania imienia Piotra?
nie powinien mówić /powinien powiedzieć / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno)

2. Z punktu widzenia właściciela sklepu co powinien zrobić Tomek?
nie powinien mówić /powinien powiedzieć / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno)

3.Co jeśli właściciel jest miłym gościem, który pozwala dzieciakom kupować kasety czy płyty nawet jeśli nie mają wystarczającej sumy pieniędzy?
nie powinien mówić /powinien powiedzieć / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno)

4. Co jeśli właściciel sklepu to ojciec Tomka? Co powinien zrobić Tomek?
nie powinien mówić /powinien powiedzieć / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno) 

5. Czy to jest kiedykolwiek w porządku donosić na kogoś?
tak, czasami/ nie, nigdy / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno) 

6. Kogo należy winić w tej sytuacji?
Tomka / Piotra / właściciela sklepu / innych / nie mogę zdecydować (zaznacz jedno) 

7. Czy ważne jest żeby nie kraść w sklepach?
bardzo ważne / ważne / nieważne (zaznacz jedno) 

8. Czy ważne jest aby właściciele sklepów tępili złodziei sklepowych?
bardzo ważne / ważne / nieważne (zaznacz jedno)


O jakich ważnych sprawach (wartościach) jest mowa w tym opowiadaniu?

Rekomendowane artykuły